Bishop of Parañaque

THE ROMAN CATHOLIC BISHOP OF PARAÑAQUE

#8 Villonco Road (Kilometer 21, West Service Road)

Sucat, Muntinlupa City, Philippines

 

LIHAM PASTORAL

Minamahal kong mga kapatid sa Panginoon,

 

Ito lamang nakaraang mga araw, ang pagtatapos ng Year of the Youth,  na may temang “Filipino Youth in Mission: Beloved, Gifted, and Empowered.” ay ating isinagawa, at ginanap sa kanya-kanyang Bikaryato. Sa loob ng isang taon ay patuloy nating hinimok ang mga kabataan na kilalanin ang walang hanggang pag-ibig ng Diyos para sa kanila, ang pagbuhos ng kanyang mga pagpapala, at ang katiyakang sila ay patuloy na pinalalakas ng kanyang Espiritu upang makibahagi sa misyon ng Simbahan. Ang mga katotohanang ito ay ipinamalas sa iba’t ibang programa na kanilang pinagdaanan sa mga parokya at Kristiyanong pamayanan. Bilang kanilang mga kalakbay sa pananampalataya, tayo ay nahimok na kumilos dahil sa luningning ng kanilang paninindigan, at pagiging malikhain sa maraming paraan. Kanila namang pinatunayan na sila ay may malaking maiaambag sa pagpapalaganap ng kaharian ng Diyos. Tunay nga na ang kabataan ay hindi lamang ang ating kinabukasan, sila ay ang ating pangkasalukuyan.

 

 

PAGPAPAYO SA MGA KABATAAN

 

Minamahal kong mga kabataan, ayon sa habilin ng ating Santo Papa, kayo ay manatiling nakaugat sa katotohanan (see CV, 179-186). Itinatagubilin ko sa inyong itatag ang inyong sarili sa inyong kanya-kanyang Kristyanong pamayanan, sapagkat ito ang matabang lupa ng pananampalataya, maliban sa inyong mga mag-anak, kung saan kayo ay may kakayahang lumago sa biyaya ng pagbibinyag, at sa tunay na malalim na uganayan sa Diyos. Sa ating pagtatapos ng Taon ng Kabataan, huwag nating sayangin ang mga biyayang ating natanggap, bagkus ay payabungin pa natin ang mga ito bilang mga tapat na lingkod ng ating Panginoon. (cf. Mt. 25:14-17)

 

 

Ang Bagong Yugto

 

Patuloy ang ating pananabik sa taong 2021, kung kailan ipagdiriwang ang paggunita sa ikalimandaang taon ng pagdating ng pananampalatayang Kristiyano sa ating bayan.  Ngayong tayo ay nasa ikasiyam na taon ng ating paghahanda sa mahalagang pagdiriwang na ito, minarapat ng Kapulungan ng mga Obispo ng Pilipinas (CBCP) na italaga ito (2020) bilang Year of Ecumenism, Inter-Religious Dialogue, and Indigenous Peoples na may taglay na temang “Dialogue Towards Harmony.”

 

Gayunpaman, bilang pagkilala sa natatanging kalagayan ng ating diyosesis, minabuti kong pagtuunan ng pansin ang Ekumenismo lamang, sapagkat ito ay may mahalagang gampanin na pag-isahin tayong mga Katoliko at ang mga Kristiyanong hindi Katoliko. Sa aking palagay ay mas nangangailangan ito ng agarang pansin, at mas kaabut abot ng ating makakaya sa panahon na ibinigay sa atin. Samakatuwid, narito ang tema para sa Diyosesis ng Paranaque:

 

DIOCESE IN MISSION: ECUMENISM AS A PATH TOWARDS CHRISTIAN UNITY

 

Mga Batayan

 

  1. Mula sa Banal na Kasulatan: “Maging isa nawa silang lahat, Ama. Kung paanong ikaw ay nasa akin at ako’y nasa iyo, gayon din naman, maging isa sila sa atin upang maniwala ang sanlibutan na ikaw ang nagsugo sa akin. (Jn. 17:21). Ang talatang ito mula sa priestly prayer ni Kristo ay nagsasaad ng diwa ng Ekumenismo. Nagpapahayag ito ng kanyang kaloobang magkaisa-isa ang lahat ng mga alagad sa kanyang ngalan. Sa ganang ito, ang Ekumenismo ay nagiging napakahalagang bahagi ng misyon ng Simbahan sa mundong ito. Ang Simbahang Katolilka ay nanawagan sa ating mga kapatid na sumasampalataya kay Kristo, lalo’t higit sa panalangin, na siyang “puso ng pagkilos tungo sa Ekumenismo.” (UR, 8)

 

  1. Liturhiya: Tuwing ikalabingwalo hanggang ikadalawampu’t lima ng Enero ay ginaganap ng Simbahan ang Linggo ng Panalagin Tungo sa Pagkakaisa ng mga Kristiyano (Week of Prayer for Christian Unity.) Sa pagdiriwang naman ng Biyernes Santo, kabilang sa Panalanging Pangkalahatan (General Intercessions) ng ating Simbahan ang pagkakaisa ng lahat ng mga Kristiyano sa buong mundo.

 

  1. Core Value ng Diyosesis. Isa sa mahalagang diwa ng ating lokal na Simbahan ay ang pagkakaisa sa kabila ng ating pagkakaiba-iba. Napakagandang pagkakataon na ang katotohanang ito ay magkaroon ng kaganapan ngayong taon ng Ekumenismo. Sa gitna ng dibisyon sa ating relihiyon, mahalagang mangibabaw sa atin ang pagkakaisa kay Hesus na s’yang ating Panginoon at Tagapagligtas. Ang paraan para makamit ito ay sa pamamagitan ng harmonious dialogue.

 

Paglilinaw sa mga Hindi Matuwid na Opinyon

 

Ang harmonious dialogue sa ating mga Kristiyanong kapatid na hindi Katoliko ay hindi magkakaroon ng katuparan kung ang ating mga isip at puso ay puno ng maling pananaw sa kanila. Kinakailangan nating lampasan ang mga ito na s’yang nagiging hadlang sa ating pakikipag-ugnayan sa kanila, at sa ilang pagkakataon, ay nagiging sanhi ng pagtatanim ng poot laban sa kanila. Anu-ano ba ang mga pag-uugaling ito?

 

  • Una: Ang tatak ng ating pagiging Kristiyano, o ang Simbahang Katolika ay ang natatanging nagmamay-ari ng katotohanan ng pananampalatayang Kristiyano. Narito ang katotohanan: Madami sa katotohanan ng ating pananampalataya ay matatagpuan din sa ating mga kapatid na Kristiyano na hindi Katoliko. Ang pagsasabuhay nila ng mga katotohanang ito ay maaaring higit na magpabuti sa atin bilang mga Katoliko.

 

  • Pangalawa: Ang tanging maliligtas ay tayong mga Katoliko lamang, kung kaya’t kailangan nating himukin ang lahat tungo sa ating Simbahan. Narito ang katotohanan: Bagama’t nasa-saatin ang malawak na paraan tungo sa kaligtasan, ang ibang Simbahang Kristiyano ay hindi pinagkakaitan ng mga kaganapan ng kaligtasan. Samakatuwid, hindi natin kailangang ipagpilitan sa kanila ang ating pananampalataya, sapagka’t ang pagbabagong loob ay isang biyayang kaloob ng Espiritu Santo. Ang dapat nating pagtuunan ng pansin ay ang ipahayag ang ating pananmpalataya at maging saksi sa lahat tungkol dito.

 

  • Pangatlo: Ang pakikipagtalo o pakikipag-debate patungkol sa ating mga paniniwala ay madalas na naglalarawan ng ating pakikitungo sa ibang mga Kristiyano. Narito ang katotohanan: ang Ekumenismo ay hindi lamang tungkol sa mga doktrina. Sa kabila ng pagkakaiba-iba ng mga katuruan, maaaring magkaroon ng pagkakaunawaan kapag ang pakikinig sa bawat isa ay may pag-ibig at kababaang loob. (cf. UR, 11)

 

Kasama sa mga ugaling kailangan nating baguhin, mahalaga ding palalimin natin ang ating pang-unawa sa ating pananampalatayang Katolika sa paraang hindi nawawala  ang  ating paggalang sa mga katuruan ng ating mga Kristiyanong kapatid. Ito ay napakahalaga para hindi natin maisawalang bahala ang mga katuruan ng ating Inang Simbahan habang tayo ay nakikipag-dialogo sa ibang mga kapatid nating Kristiyano.

 

 

Dialogo: Paanyaya tungo sa maka Kristianong Kapatiran (ang 3Ws)

 

Ang Ekumenismo bilang daan tungo sa pagkakaisa-isa ng mga Kristiyano sa ating Diyosesis ay maaaring maisakatuparan sa isang pamamaraan na madaling matandaan. Tatawagin natin itong 3Ws. Walk Together, Work Together, and Worship Together.

 

WALK TOGETHER

Nangangahulugan ito ng dialogue of life na kung saan tayo ay gumagawa ng mga pagkakataon na makipagkilala at makipagkaibigan sa ating mga kapatid na Kristiyanong hindi Katoliko. Paano ito maisasagawa? Kahit sa mga karaniwang pagsasama-sama sa hapagkainan, sa kapihan,  meryenda, at mga katulad nito. Dito ay makapagbabahaginan tayo ng ating mga kasiyahan, mga kalungkutan, mga suliranin at mga bagay na ating pinagkakaabalahan.

 

WORK TOGETHER

Ito ay ang dialogue of action. Taglay ang lakas at gabay ng Salita ng Diyos, maaari tayong magtulungan sa pagsusulong ng mga adbokasiya katulad ng paninindigan sa karapatang pangtao, pagtataguyod ng kapayapaan, papagsasabuhay ng Mabuting Balita sa pang-araw araw na buhay; at magkakasamang gawain katulad ng mga medical mission, pagbisita sa mga nasa bilangguan, mga gawaing pangkalikasan, at marami pang iba.

 

WORSHIP TOGETHER

Ito ay ang dialogue of religious experience na kung saan tayong mga sumasampalataya kay Kristo ay maaaring manalangin ng sama-sama, umawit at sumayaw para kay Kristo, magnilay tungkol sa Salita ng Diyos, at magbahaginan ng mga bunga ng ating panalangin sa isa’t isa. Sa ganang ito, ay binibigyan natin ng pagkakataon ang Espritu Santo upang pag-isahin tayong lahat kay Kristo.

 

 

PAG-IBIG, ANG TANGING DAAN SA PAGKAKAISA

 

Ang tatlong pagkilos na ito tungkol sa diyalogo ay hindi pa rin sapat upang makamit natin ang tunay na pagkakaisa ng mga Kristiyano. Kung ang mga pagkilos na ito ay hindi pag-ibig ang pinag-uugatan, anumang ating gawin ay hindi pa rin dadaloy tungo sa kalaliman ng pananampalatayang Kristiyano. Ang pinaka-ugat ng pagkakaisa ay ang pag-iibigan, at kung saan may pag-ibig, ang lahat ay magkakaroon ng katuparan. Maging matagumpay man tayo sa lahat ng ating mga pagsusumikap ngayong taon ng Ekumenismo, ang mga ito ay hindi magtatagal kung walang pag-ibig.

 

Ating alalahanin ang himno ni San Pablo patungkol sa pag-ibig. Ang bawat kataga sa himnong ito ay nagbibigay ng mas malalim at bagong kahulugan kapag ito’y iniukol natin sa ating pagmamahal sa mga miyembro ng grupo ng ibang Kristiyano, sa ating ugnayang Ekumeniko.

 

Ang pagibig ay matiyaga at magandang loob,

Hindi nananaghili, nagmamapuri, o nagmamataas,

Hindi magaspang ang paguugali, hindi makasarili,

Hindi magagalitin o mapagtanim sa kapwa.

 

Hindi nito ikinatutuwa ang gawang masama,

Ngunit ikinagagalak ang katotohanan.

 

Ang pagibig ay mapagbata, mapagtiwala

Puno ng pagasa, at natitiyaga hanggan wakas.

(see 1 Cor. 13:4-7). (Cantalamesa, 2016)

 

 

PAGSESENTRO KAY KRISTO

 

Mayroon tayong kasabihan, “ang pag-ibig ay hindi nakasentro sa isa’t isa, kundi ang pagtingin na magkasama sa iisang direksyon.” Para sa ating mga Kristiyano, ang pag-ibig sa isa’t isa ay nangangahulugang tayo’y tumitingin tungo sa isang daan, ang daan na magdadala sa atin kay Kristo. “Sya ang ating Kapayapaan” (Eph. 2:14). Kung tayo ay babaling kay Kristo at lalakad ng sama-sama patungo sa kanya, tayong mga Kristiyano ay magkakaroon ng tunay na pagkakaisa kay Kristo at sa ating Ama (Jn. 17:9). Maihahalintulad natin ito sa mga rayos ng isang gulong, ang panlabas ay malayo sa gitna, ngunit habang papalapit sa gitna, ang mga ito ay nagtatagpo hanggang maging iisa. (Cantalamesa, 2016)

 

Ang panalangin ko ay habang ang ating dioyesis ay kumikilos tungo sa Ekumenismo, nawa ay maisabuhay natin ang kasarinlan ng mga sinaunang Kristyano, na sila’y nakilala sa pamamagitan ng kanilang pagmamahalan sa isa’t isa: “Masdan ninyo kung paano silang magmahalan sa isa’t isa!” (Tertullian)

 

Sa ating pagtungtong sa panahon ng Adviento, nawa’y magbunga ng pagkakaisa ang taong ito, at sa ganun ay magpasariwa ng mga kasabihan tungkol sa mga sinaunang Kristiyano:

 

“Masdan ninyo kung paano nila sambahin ang kanilang Diyos,

Masdan ninyo kung paano silang magmahalan sa isa’t isa,

Masdan ninyo kung paano nilang paglingkuran ang kanilang kapwa.”

 

 

Mahal na Ina ng Pagkakaisa, ipanalangin mo kami!

Aming Ina ng Mabuting Pangyayari, mamagitan ka sa amin!

 

 

 

 

MOST REV. JESSE E. MERCADO, D.D.

Bishop of Parañaque

1st Sunday of Advent

2 December 2019